Also available in: English Español (Spanish)
CV
2024ko ekainaren 21a
Jeitsi nire CVa pdf-an (ingelesez, 2 orriko laburpena)
Jeitsi nire CVa pdf-an (ingelesez, 54 orri)
Itziar Aretxaga Doktorea
Ikerlaria/Investigadora Titular C
Inst. Nacional de Astrofísica, Óptica y Electrónica (INAOE)
Posta zerbitzua 51 y 216
72000 Puebla
Mexiko
Tel: +52 222-2663100
itziar@inaoep.mx
http://www.inaoep.mx/~itziar
INFORMAZIO PERTSONALA
HEZKUNTZA
1993 Fisikan doktorea, Univ. Autónoma de Madrid (UAM), Espainia.
1990 Fisikan masterra, Univ. Autónoma de Madrid (UAM), Espainia
1988 Fisikan lizentziatua, Univ. Complutense de Madrid (UCM), Espainia
LAN AFILIAZIOAK
1993: Espainako Astronomia Elkartea / Sociedad Española de Astronomía (SEA) / European Astronomy Society (EAS)
2000 Ikerlarien Sistema Nazionala / Sistema Nacional de Investigadores (SNI III maila= Ikerketa katedraduna), Consejo Nacional de Ciencia y Tecnología (Conacyt), Mexiko
2003: Mexikoko Zientzia Akademia / Academia Mexicana de Ciencias (AMC)
2006: Nazioarteko Astronomia Elkartea / International Astronomical Union (IAU)
2016: Mexikoko Fisika Elkartea / Sociedad Mexicana de Física (SMF)
2023: UNESCOko Munduko Zientzien Akademia / The World Academy of Sciences (TWAS) for the Advancement of Science in the Developing World, UNESCO
IKERKETA INTERESAK: Astrofisika eta Kosmologia: galaxien eraketa eta eboluzioa, nukleo galaktiko aktiboak, izar jaiotze erraldoiak.
KARGUAK
IKERKETA JARDUERA NABERMENDUAK
- 152 artikulu nazioarteko aldizkari epaituetan, 15 berrikuspen artikulu gonbidatuak, 58 ekarpen artikuluak, 3 liburu atalak, 7 liburu.
- > 8500 aipamen (NASAko Astrofisika Datuen Sisteman), Hirsch H = 54 indizearekin.
- 67 berrikuspen hitzadi edo hitzaldi gonbidatuak konferentzia eta tailerretan, 73 kolokio ikerketa institutuetan.
- 10 ikerketa proiektu finantzatuak ikertzaile nagusi gisa, > 20 kolaboratzaile gisa.
- 30 nazio eta nazioarteko kongresuko batzorde zientifikoko kidea (AEB, Argentina, Espainia, Egipto, Etiopia, Frantzia, Hegoafrika, Italia, Kolonbia, Korea, Mexiko, Txina).
- TolTECeko proiektuaren zientzialari nagusia (50m LMT bolometro kamera), zientzia talde hauetako ikertzailea: AzTEC (1.1mm kamera, 50m LMT), CanariCam (kamera infragorria, 10m-GTC), Cosmology Legacy Survey (SCUBA2), H- ATLAS (Herschel).
HEZKUNTZA JARDUERA NABERMENDUAK
- 19 hitzaldi/ikastaro gonbidatuak IAUko edo beste unibertsitateko doktorego eskoletan (AEB, Argentina, Costa Rica, Espainia, Egipto, Etiopia, Hego Afrika, Iran, Kolonbia, Mexiko, Txina, Venezuela).
- 27 master / doktorego ikastaroko irakaslea (1998az geroztik) INAOEn eta lizentziaturako 5 ikastaro UAM-Espainian irakasle laguntzaile gisa (1989-1993).
- 8 doktorego, 7 master, 3 lizentziatura tesien direktorea, eta 17 lizentziatura proiektuen arduraduna.
- IAUko Astronomo Gazteentzako Nazioarteko Eskoletako Zuzendaria 8 aldiz.
DIBULGAZIO JARDUERA NABARMENDUAK
- “The Large Millimeter Telescope: Neighbors Explore the Cosmos” liburuaren egile-kidea, konpilatzailea, editorea eta itzultzailea (ingelesez eta gaztelaniaz).
- 24 dibulgazio artikuku (gaztelaniaz eta euskaraz).
- 85 dibulgazio hitzaldi (gaztelaniaz eta euskaraz).
- Nazio eta nazioarteko prentsari maiz egindako elkarrizketak.
BATZORDE JARDUERA NABARMENDUAK
- Editore gonbidatua, Annual Review of Astronomy and Astrophyscis, vol. 64 (2026)
- “Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzan politika publikoak finkatzeko eta garatzeko bidean: 2018-2024 Estatuko politika baterako helburu estrategikoa”, 2018ko UNAM, egilekidea.
- Conacyt-PILA “Unibertsoaren Natura” planaren koordinatzailea / egilekidea (2014-2018).
- Mexikoko astronomia ikerlarien egoerari buruzko txostenen egilekidea (Academia Mexicana de Ciencias, Colegio Nacional, Mexiko 2008, 2010, 2013), eta Mexikoko ikerketa proiektuen ebaluazioaren txostenaren egilekidea (FCCyT 2014).
- Ikertzaileen kontratazioa / ebaluazioa: SNI (Mexiko, 2014, 2018-2021, batzordeko burua 2020), Hubble Fellows (AEB, 2014), Ramón y Cajal (Espainia, 2013), Mexiko eta AEBko unibertsitate / institutuak.
- Conacyt oinarrizko zientzia finantzatzeko batzordeko kidea (Mexiko, 2009, 2010).
- Ikerketa aldizkarien epailea (MNRAS, ApJ, A&A), master / doktore tesien epailea (Mexiko, AEB, Espainia), zientzia finantzatzeko agentzien (Argentina, Kanada, Herbehereak, Mexiko, Espainia) eta teleskopioen (Alemania, Espainia, Erresuma Batua) ebaluatzailea.
- Teleskopioen Denbora Esleitzeko Batzordeko (TAC) kidea: JWST (2023,2024), ALMA (2019), HST (1999, 2004-2006, 2011, 2017, 2018), Kanariar Uharteko teleskopioak (2005), 10 metroko Gran Telescopio Canarias (burua 2008-2013), OAGH -INAOE (burua 2005-2006).